Jedz zdrowo - to proste!
Trzymaj linię
Co ty wiesz o… chlebie?

Newsletter

Zapisz się     Wypisz się



   
CO TY WIESZ O… CHLEBIE?

Rodzaje m±ki

Najczę¶ciej do wypieku pieczywa używa się m±ki pszennej. Niemniej jednak, z innych zbóż i ro¶lin uprawnych również wytwarza się m±kę - jest ich wiele rodzajów i każda z nich ma swoisty smak i wła¶ciwo¶ci, które wpływaj± na smak, zapach i konsystencję pieczywa.

W ponad 200 gatunkach chleba, jakie s± dostępne jedynie na polskim rynku możemy spotkać wiele rodzajów m±k, a w¶ród nich takie jak:
M±ka jęczmienna, była podstaw± wyżywienia w Szkocji i w północnej Anglii na długo przed tym zanim zaczęto uprawiać tam pszenicę. Obecnie pieczywo z czystej m±ki jęczmiennej nie cieszy się powodzeniem, gdyż mała zawarto¶ć glutenu w tej m±ce powoduje, że chleb jest ciężki, ma zbity miękisz i m±czysty smak, na który trzeba amatora. Jednakże przymieszka m±ki jęczmiennej, w ilo¶ci 10 do 15 procent, wzbogaca smak pszennego czy żytniego chleba na zakwasie, a nawet zwykłego pszennego pieczywa na rozczynie drożdżowym.
M±ka gryczana, otrzymywana jest z nasion gryki, uprawianej jako ro¶lina zbożowa (choć zbożem nie jest), a pochodz±cej z Azji. Szaro - br±zowa, pstra m±ka ma charakterystyczny smak, z lekk± goryczk± i używana jest głównie do ciasta na bliny i nale¶niki, przy czym z reguły miesza się j± z m±k± pszenn±. Niewielka domieszka m±ki gryczanej w cie¶cie chlebowym nadaje pieczywu bardziej intensywny smak.
Skrobia kukurydziana, jak sama nazwa wskazuje, otrzymywana jest z kukurydzy, przez wysuszenie mleczka skrobiowego na miałki, biały proszek, nie zawieraj±cy glutenu i prawie bez smaku. Skrobi kukurydzianej używa się do zagęszczania sosów, a także do wypieków, jako dodatku do m±ki pszennej.
M±ka kukurydziana, jest żółta, miałka lub też ziarnista, uzyskiwana z przemiału ziarna kukurydzy. Najlepsza do pieczenia jest mielona w młynie żarnowym. Ponieważ nie zawiera ona glutenu, trzeba j± prawie zawsze ł±czyć z m±ka pszenn±. M±ka kukurydziana w czystej postaci, bez żadnych domieszek, używana jest do pieczywa spulchnianego nie drożdżami, ale proszkami do pieczenia. Masa harina to m±ka kukurydziana bardzo miałka, przesiana i wzbogacana w zwi±zki wapnia, z której robi się tortille i chleb plackowy.
M±ka z prosa, zboża uprawianego od czasów prehistorycznych, jest bogata w białko, witaminy i sole mineralne, ale ma niewielk± zawarto¶ć glutenu, toteż zwykle ł±czy się j± z m±k± pszenn±. Pieczywo reklamowane jako "zdrowa żywno¶ć" często zrobione jest wła¶nie z m±ki pszennej zmieszanej z mak± z prosa.
M±ka owsiana, nie jest tak łatwo dostępna jak kaszki i płatki owsiane, ale można j± łatwo przygotować, miel±c te wła¶nie kaszki i płatki w robocie kuchennym lub młynku. Dodana do pszennej m±ka owsiana przydaje pieczywu aromatu i warto¶ci odżywczych oraz nadaje mu bardziej interesuj±c± konsystencję.
M±ka żytnia, była najczę¶ciej używan± m±k± w Europie Wschodniej i ¦rodkowej, tam, gdzie gleba jest nie do¶ć urodzajna lub klimat za chłodny do uprawy pszenicy. Z ciasta żytniego, nie zawieraj±cego siatki glutenowej, otrzymuje się chleb ciemny i smaczny, mimo zwartego miękiszu. Aby pieczywo było lżejsze, miesza się zwykle m±kę żytni± z pszenn±. Makę żytni± dodaje się również często do pszennej, by poprawić smak chleba na zakwasie.
M±ka sojowa, bardzo odżywcza i prawie nie zawieraj±ca skrobi, jest miałka i ma lekki posmak migdałów. Dodawana jest niekiedy do m±ki pszennej, ponieważ wzbogaca pieczywo w białko i opóĽnia jego czerstwienie.
M±ka z orkiszu, przez wiele lat orkisz uprawiano w całej Europie. Z powodu wysokich kosztów uprawa orkiszu została praktycznie zaniechana w Wielkiej Brytanii przed II wojn± ¶wiatow±, ale od kilku lat zainteresowanie tym zbożem ro¶nie, zwłaszcza że coraz więcej farmerów prowadz±cych gospodarstwa ekologiczne poszukuje ro¶lin odpornych na choroby. Orkisz należy do tej samej rodziny, co zwykła pszenica, ale ma inn± strukturę genetyczn± i w zwi±zku z tym jego ziarno zawiera nieco więcej białek, witamin i składników mineralnych. M±ka z orkiszu nadaje się idealnie do wypieku, a upieczony z niej chleb jest smaczny i nie kruszy się.
M±ka pszenna od tysięcy lat stanowiła podstawowy produkt żywno¶ciowy na terenach zachodniej Europy. Dzi¶ ponad jedna czwarta białka w diecie przeciętnego Europejczyka pochodzi z pszenicy, która jest ponadto dobrym Ľródłem błonnika, witamin z grupy B, witaminy E i różnych soli mineralnych. Niektóre warto¶ciowe składniki, takie jak błonnik, mog± jednak zostać usunięte z pszenicy w procesie przemiału.
Poszczególne gatunki m±ki pszennej okre¶lane s± według wyci±gu, tj. procentowej wydajno¶ci m±ki z oczyszczonego ziarna. Poniżej wymienione s± typy m±ki pszennej najczę¶ciej dostępne:

  • M±ka ciemna (nie razowa) zawiera zwykle około 85 procent całego ziarna, a w tym bielmo (złożone głównie ze skrobi i białka) oraz większo¶ć zarodka i czę¶ć okrywy. Pozostała czę¶ć zarodka i okrywy została usunięta podczas przemiału.
  • M±ka wiejska ma wyci±g procentow 82, a więc zawiera mniej okrywy niż m±ka ciemna. Jest też od niej bardziej miałka i ja¶niejsza. Jest gatunkiem po¶rednim pomiędzy m±k± razow± a biał±.
  • Gluten witalny składa się w 70 procentach z białka i praktycznie nie zawiera skrobi. Dodaje się go w niewielkich ilo¶ciach do innych m±k, aby polepszyć ich warto¶ć wypiekow±, to znaczy, żeby dzięki większej zawarto¶ci glutenu ciasto lepiej rosło.
  • M±ka mocna otrzymywana jest z pszenicy o twardym bielmie i o wysokiej zawarto¶ci białka (ok. 13%). Większa zawarto¶ć białka oznacza, że podczas wyrabiania ciasta powstaje więcej glutenu, a zatem uformowany bochenek będzie lżejszy, wyro¶nie lepiej i będzie bardziej pulchny. M±ka mocna (pochodz±ca z twardych pszenic) okre¶lana jest czasem na etykietach jako m±ka chlebowa. M±ka otrzymywana z miękkich i przeciętnych pszenic zawiera stosunkowo mało glutenu o zawarto¶ci białka (na ogół poniżej 11%), a tym samym mniej glutenu i jest zwykle używana w gospodarstwie domowym do wypieków nie spulchnianych drożdżami.
  • Zwykła m±ka to biała lub ciemna m±ka, która nie zawiera chemicznych ¶rodków spulchniaj±cych, używana jest do ciastek, sosów i niektórych ciast.
  • Biała m±ka stanowi zwykle 75% masy zmielonego ziarna i prawie nie zawiera otr±b, czyli zarodka i okrywy. Po zakończeniu procesu przemiału m±kę nierzadko poddaje się działaniu dwutlenku chloru, aby stała się idealnie biała: otrzymuje się w ten sposób m±kę bielon±. Dwutlenek chloru powoduje również, że m±ka bardzo szybko dojrzewa i jest od razu gotowa do użytku.
  • M±ka pszenna razowa, 100 procent wyci±gu, powstaje z przemiału całego ziarna. W sprzedaży dostępna jest zarówno grubiej mielona, jak i miałka. Jednak im grubsza granulacja m±ki, tym bardziej zwarty miękisz chleba.

¬ródło: "Wielka Księga Chleba"
Linda Collister
Anthony Blake



 
home Smak zdrowia Co ty wiesz o… chlebie?
Strona główna Poleć stronę przyjacielowi Dodaj do ulubionych Powrót na górę